10-05-2020

Dit is mijn uitspraak … Teuntgen Peters contra Jan Henricksz te Randwijck …

fragment uit het procesdossier

Teuntje Peters, is een arme eenvoudige dienstmaagd uit Randwijk. Haar vader is schoenlapper. 

Op een dag ontmoet zij Jan Hendriks, een jongeman uit Ede. 

Jan werkt voor zijn ouders. Zij bezitten een aardige boerderij in Randwijk. Als hij trouwt, dan is het fijn als zijn vrouw ook wat geld meebrengt. Zo kan hij zich langzamerhand wat omhoog boeren. Jan kan later het bedrijf overnemen.

Maar de verleiding is groot en Jan legt het aan met Teuntje of Teuntje legt het aan met Jan: wie zal het zeggen? Jan spreekt vleiende woorden en doet mooie beloften. Van het een komt het ander en Teuntje ontdekt dat zij in verwachting is. Er moet getrouwd worden, denkt Teuntje. Een prachtige toekomst ligt in het verschiet, denkt Teuntje. Dat zullen we nog wel zien, denkt Jan.

Het komt tot een civiel proces bij het Hof van Gelre. Op 30 oktober 1641 is de zitting, gevolgd door de uitspraak.

01-09-2019

Ha fijn ha fijn ...

een borrel van Floryn.

Deze week was ik in het Jenevermuseum in Schiedam. Bij binnenkomst liep ik direct aan tegen de groene fles van de jenever van Floryn. Die fles bracht mij terug naar mijn vroege jeugd.

Een buurman kwam regelmatig een borrel bij ons halen. Hij was hartpatiënt en de dokter had hem “verboden” nog te drinken. In het café zag je hem daarom niet meer, maar bij ons (en wie weet bij nog veel andere dorpsbewoners) kon hij nog wel een jonge krijgen. Wij als kinderen kregen dan van hem een gulden als dank. Fijn voor onze spaarpot.

De fles jonge jenever stond op de trap in een van onze kelders. Als klein kind moest ik twee keer per dag in diezelfde kelder het brood halen. Op de terugweg liep ik langs de voorraad sterke drank die op de traptreden stond uitgestald: cognac, schilletje en jonge jenever. En net als onze buurman lustte ik wel een slokje. Jonge jenever kon mij niet bekoren, maar schilletje smaakte me overheerlijk.

15-07-2019

Lest we forget – Arthur W. Grime (1920-1944)



Onder de naam Operatie Market Garden vielen de geallieerden in september 1944 de Duitse bezetter aan. Met de inzet van ruim 35000 luchtlandingstroepen probeerden de geallieerden strategische bruggen in Nederland te veroveren. De operatie had niet het gewenste doel, omdat men er niet in slaagde de cruciale brug bij Arnhem in te nemen. Toch kregen wij onze vrijheid terug, dankzij de inzet van deze geallieerden. In september herdenken wij dat deze operatie 75 jaar geleden plaats had.

Achter zo’n grote operatie zitten veel persoonlijke verhalen. Want deze militairen lieten voor onze vrijheid hun land, vader, moeder, vrouw en kinderen achter. Veel ervan gaven ook hun leven en keerden nooit meer terug. Zo ook Arthur Wilfred Grime. Zijn verhaal hoorde ik onlangs van zijn familie.

Op zondagavond 24 september 1944 werd een Mosquito MT 134 jachtbommenwerper van de RAF 613 Squadron, waarschijnlijk door eigen vuur neergehaald. Het vliegtuig stortte neer achter de woning van de familie C. Arnoldussen aan de Hemmensestraat in Randwijk en vloog direct gedeeltelijk in brand. Zowel de piloot Flying Officer Arthur W. Grime als de navigator Sergeant James McDowell kwamen daarbij om het leven.

21-09-2017

Hij zou zijn pet wat rechter op zijn hoofd hebben gezet

“Ondergeteekende (G. Flipse, Nieuwstraat Arnhem) gevoelt zich verplicht openlijk zijne volle tevredenheid en erkentelijkheid te betuigen aan de Brandwaarborg-Mij L’UNION te Parijs en aan den Directeur voor Gelderland, den Heer A.L. van Elten, voor de zeer coulante en royale schaderegeling van den brand, die zijn Perceel a/d Koningstraat inwendig zwaar teisterde.”

Ik schat zo in dat meneer Flipse er toch een aardig stukje mee opgeschoten is; in ruil voor een beetje reclame misschien?

Peek & Cloppenburg heeft de najaars- en wintercollectie in de schappen hangen. “Afdeeling naar maat”. Mag ik raden? Voor maat 54 moet je minstens 3 trappen op. Of zouden ze die inzichten nog niet hebben gehad? Niet meer van deze tijd zul je denken. Nee, dat klopt. Ik lees dit allemaal in de Arnhemsche Courant van 20 september 1909.

Toch geef ik Prediker gelijk als hij beweert dat er niets nieuws onder zon is. Met berichten over de aanschaf van spaarlampen en aangifte van een mishandeling van een 11-jarig kind. Ook is 20 september 1909 “de groote dag in de politieke geschiedenis van Engeland van dezen tijd. Dit is de dag, die door alles wat liberaal voelt en liberaal denkt in het Vereenigd Koninkrijk sedert weken met spanning is tegemoet gezien”. Wij weten dat er nog veel van die dagen zullen volgen.