15-07-2019

Lest we forget – Arthur W. Grime (1920-1944)



Onder de naam Operatie Market Garden vielen de geallieerden in september 1944 de Duitse bezetter aan. Met de inzet van ruim 35000 luchtlandingstroepen probeerden de geallieerden strategische bruggen in Nederland te veroveren. De operatie had niet het gewenste doel, omdat men er niet in slaagde de cruciale brug bij Arnhem in te nemen. Toch kregen wij onze vrijheid terug, dankzij de inzet van deze geallieerden. In september herdenken wij dat deze operatie 75 jaar geleden plaats had.

Achter zo’n grote operatie zitten veel persoonlijke verhalen. Want deze militairen lieten voor onze vrijheid hun land, vader, moeder, vrouw en kinderen achter. Veel ervan gaven ook hun leven en keerden nooit meer terug. Zo ook Arthur Wilfred Grime. Zijn verhaal hoorde ik onlangs van zijn familie.

Op zondagavond 24 september 1944 werd een Mosquito MT 134 jachtbommenwerper van de RAF 613 Squadron, waarschijnlijk door eigen vuur neergehaald. Het vliegtuig stortte neer achter de woning van de familie C. Arnoldussen aan de Hemmensestraat in Randwijk en vloog direct gedeeltelijk in brand. Zowel de piloot Flying Officer Arthur W. Grime als de navigator Sergeant James McDowell kwamen daarbij om het leven.

21-09-2017

Hij zou zijn pet wat rechter op zijn hoofd hebben gezet

“Ondergeteekende (G. Flipse, Nieuwstraat Arnhem) gevoelt zich verplicht openlijk zijne volle tevredenheid en erkentelijkheid te betuigen aan de Brandwaarborg-Mij L’UNION te Parijs en aan den Directeur voor Gelderland, den Heer A.L. van Elten, voor de zeer coulante en royale schaderegeling van den brand, die zijn Perceel a/d Koningstraat inwendig zwaar teisterde.”

Ik schat zo in dat meneer Flipse er toch een aardig stukje mee opgeschoten is; in ruil voor een beetje reclame misschien?

Peek & Cloppenburg heeft de najaars- en wintercollectie in de schappen hangen. “Afdeeling naar maat”. Mag ik raden? Voor maat 54 moet je minstens 3 trappen op. Of zouden ze die inzichten nog niet hebben gehad? Niet meer van deze tijd zul je denken. Nee, dat klopt. Ik lees dit allemaal in de Arnhemsche Courant van 20 september 1909.

Toch geef ik Prediker gelijk als hij beweert dat er niets nieuws onder zon is. Met berichten over de aanschaf van spaarlampen en aangifte van een mishandeling van een 11-jarig kind. Ook is 20 september 1909 “de groote dag in de politieke geschiedenis van Engeland van dezen tijd. Dit is de dag, die door alles wat liberaal voelt en liberaal denkt in het Vereenigd Koninkrijk sedert weken met spanning is tegemoet gezien”. Wij weten dat er nog veel van die dagen zullen volgen.

25-03-2017

Inburgeren

Met het hele gezin vertrokken ze voor een verre overtocht per boot. Op weg naar een onbekend land. Een land waarvan ze, van de vele duizenden die hen waren voorgegaan, gehoord hadden dat het er goed was. Je kon er een mooi bestaan opbouwen; dat lonkte.

Na vijftig jaar spraken de ouders de taal in dat land nog steeds niet.
Gelukkig begrepen ze wel wat er gezegd werd. Het mooie bestaan: dat was hard ploeteren geweest. Dat hinderde niet, dat waren ze van huis uit gewend. De godsdienst in dat land was net een beetje anders. Samen met anderen uit hetzelfde land van herkomst stichtten ze een nieuwe kerk, één die van huis uit vertrouwder voelde. Ze zochten elkaar toch al op, de mensen die de overtocht ook hadden gewaagd. Velen vonden elkaar in de liefde, trouwden, kregen kinderen en zo bleef het zelfs na meer dan honderd jaar toch een beetje Hollands in dat land aan de andere kant van de oceaan.

Mijn oudtante Kee vertrok in 1910 met haar gezin naar Sioux in de VS, mijn oudoom Evert koos jaren later voor Ontario in Canada. Van een nazaat van tante Kee hoorde ik onlangs van haar taalprobleem. Van tante Trui, de vrouw van ome Evert, heb ik brieven gelezen. Zij schreef trouw aan haar familie in Holland. Je leest daarin haar verlangen naar een berichtje uit Holland. Door de regels heen lees je ook haar teleurstelling over het aantal brieven dat hun kant op komt. Elke dag kijkt ze uit naar de postbode, maar alleen heel soms is het raak. Maar als dat zo is, dan is het feest. Het hele gezin luistert mee als de brief wordt voorgelezen.

15-06-2016

Het Klaphek - Meid op Het Klaphek

Ik kwam als meid op boerderij Het Klaphek.

Toen ik op mijn veertiende van de lagere school kwam, was het in boerengezinnen nog niet erg gebruikelijk dat er doorgeleerd werd. Alhoewel ik dat op dat moment wel graag had gewild, beslisten mijn ouders anders.

Op 12 december 1951 werd een advertentie in de Edese Courant geplaatst, waarin ik werd aangeboden als boerendienstbode voor dag en nacht. Deze advertentie werd gelezen door de eigenaren van boerderij Het Klaphek in Randwijk omdat zij in dezelfde uitgave een meid vroegen. Zij lazen de advertentie in het bewijsnummer dat zij ontvingen. De zoon van de boer kwam nog dezelfde dag overleggen met mijn ouders. Een paar dagen later kon ik op Het Klaphek aan de slag met een overeenkomst voor een half jaar.

28-04-2016

Een mengelmoesje

Randwijk is mijn geboorteplaats en ik woonde er tot mijn 20e jaar. Mijn vaders roots lagen in Ede en Renswoude. Eind jaren 30 vestigde de familie Van Deelen zich ook in mijn geboortedorp. De voorouders van mijn moeder bewoonden verschillende dorpen in de gemeenten Ede en Barneveld.

Welk dialect sprak ons gezin; dat hield ons bezig. Het was overduidelijk niet dezelfde taal als de Randwijkse bevolking. Een kerel was bij ons een "keerl" en geen "kjel, maar "precies" was ook "krek". En zo waren er verschillen en overeenkomsten. We hadden van allerlei dialecten wat meegekregen.

Mijn kinderen groeiden op in het westen van het land. Klasgenoten meenden in mijn oudste zoon overduidelijk een Brabantse komaf te herkennen, ofwel de Betuwse restanten. Nu hij in díe omgeving studeert, horen zijn medestudenten de Rotterdamse tongval.

Ik vind het altijd heerlijk om "plat te proaten".